Bel ons op +31 33 45 06 506
Blog

Waarom teamwork prestaties gemiddeld maakt en hoe je dat voorkomt

Janna van den Munckhof
Janna van den Munckhof 10 maart 2015

In de media verschijnen regelmatig artikelen die het belang van teamwork benadrukken. Vervolgens zie je dat organisaties hierop reageren door werkzaamheden grootschalig in teamverband te structureren. Teamwork is hierdoor min of meer de norm geworden. Teamwork is hot, teamwork is goed voor medewerkertevredenheid en teamwork leidt tot effectiviteit. Klinkt logisch. Twee weten immers meer dan een. Maar is dat wel altijd zo? In hoeverre leidt teamwork echt tot betere prestaties? Dit blijkt vaak tegen te vallen. Hoe komt dat? En wat kun je eraan doen?

Het fenomeen dat synergie heet

Het kan natuurlijk wel: een team dat samen beter presteert dan elk van de individuen afzonderlijk. Zo’n team mag zichzelf synergetisch noemen. Het begrip ‘synergie’ splitst zich uit in twee varianten. Wanneer groepen erin slagen om beter te presteren dan het gemiddelde prestatieniveau binnen de groep, dan duidt dit op zwakke synergie. Wanneer groepen samen zelfs beter weten te presteren dan de beste persoon binnen de groep, dan wordt dit sterke synergie genoemd.

In de praktijk komt dit minder snel voor dan dat we zouden willen. In het kader van mijn masterscriptie organisatiewetenschappen heb ik dit het afgelopen jaar onderzocht binnen organisaties. Hierbij heb ik groepen tussen de 3 en 6 personen een individuele en een groepstaak laten doen. Slechts de helft van de groepen behaalde sterke synergie. Dit betekent dat in de andere helft van de gevallen niet het volledige potentieel van de groep werd benut. Aangezien dit effect in uiteenlopende branches optrad, kun je de succesformule die ik hier met je ga delen ook voor jouw team(s) ter harte nemen.

Hoe kun je als groep synergie behalen? Dat vraagt allereerst om een goede teamsamenstelling, waarbij mensen in staat worden gesteld om op een goede manier samen te werken. En daar gaat het vaak al mis.

De generatiekloof die samenwerking in de weg staat

Komt het bij jou ook wel eens voor, dat iemand een tv-programma of iets anders van vroeger ter sprake brengt en je geen idee hebt wat deze persoon bedoelt? In mijn geval wanneer mijn ouders het over Swiebertje hebben bijvoorbeeld. Ik weet inmiddels dat het een serie over een zwerver was, maar daar houdt het ook echt wel mee op. Ik herken me totaal niet in wat ze vertellen op dat moment. Dit fenomeen wordt vaak bestempeld als de welbekende generatiekloof.

De aanwezigheid van deze kloof is een ontzettend belangrijke factor die ervoor kan zorgen of mensen elkaar wel of niet begrijpen en kunnen samenwerken. Hoe groter het leeftijdsverschil tussen groepsgenoten, hoe groter de kans dat zij elkaar niet goed begrijpen. Mensen van dezelfde leeftijd begrijpen elkaar nou eenmaal beter. Ze zijn in dezelfde tijd geboren en kunnen zich identificeren met de context van die tijd. Daardoor communiceren ze vaak op dezelfde manier.

Bij het samenstellen van teams is het daarom belangrijk om rekening te houden met leeftijd. Teveel verschillende leeftijden in een team verhoogt de kans dat groepsleden elkaars taal niet spreken en daardoor minder goed met elkaar samenwerken.

Vrouwen als verbindende factor binnen het team

Naast leeftijdsverschil is er ook een verschil tussen mannen en vrouwen. Vrouwen gedragen zich anders in groepen dan mannen. Vrouwen zijn gemiddeld genomen sensitiever dan mannen en lezen emoties van anderen vaak beter. Wanneer veel belangen moeten worden behartigd om een resultaat te behalen, kan het dus handig zijn om (een paar) vrouwen aan te haken. Het bereiken van groepscohesie is namelijk makkelijker wanneer er meer sensitiviteit binnen de groep aanwezig is.

De keerzijde van sociale sensitiviteit is dat het kan afleiden van de taak. Groepen die veel aandacht besteden aan het groepsgevoel kunnen dit nog wel eens boven de taak stellen en daardoor gaat de prestatie niet altijd omhoog.

De juiste samenstelling van de groep in termen van leeftijd en sekse is dus belangrijk voor een goede samenwerking binnen de groep. Maar er is meer voor nodig om synergie te bereiken. Laten we nu kijken hoe teams daadwerkelijk het verschil kunnen gaan maken.

De cognitieve afstand die mensen uit elkaar drijft

Teams die samen beter presteren dan de individuen afzonderlijk bestaan meestal uit mensen met hetzelfde denk- en kennisniveau. Zulke groepen zijn in staat om sterke synergie te behalen, waardoor zij beter presteren dan het beste individu.

Dat zit zo: wanneer er té grote verschillen zijn in het kennisniveau van mensen binnen de groep, is er sprake van een grote cognitieve afstand. Hoe groter de cognitieve afstand, des te minder de groepsleden elkaars oplossingen zullen begrijpen. Zodra het kennisniveau te ver uit elkaar ligt, is dat lastig voor de individuen om te erkennen. Het gevolg is dat dergelijke groepen vaak gaan voor een gemiddelde oplossing waar veel groepsleden zich in kunnen vinden, en niet voor de betere oplossing van de beste persoon in de groep. De groep haalt in feite het prestatieniveau van ‘de toppers’ omlaag tot het gemiddelde. Consensus wordt in deze groepen vaak verkozen boven de optimale oplossing, om een goede sfeer binnen de groep te behouden en ieders belangen te behartigen. Slechts weinig groepen slagen erin de expertise van hun topper te volgen.

Het is daarom wenselijk dat het verschil in kennis tussen de groepsleden klein is. Als er een klein verschil zit tussen wat mensen weten, dan kan dit net voor dat beetje extra zorgen wat mensen nog van elkaar willen aannemen. Hierdoor schiet de prestatie van de groep omhoog, waardoor zij beter gaan presteren dan elk van de individuen afzonderlijk.

Een onmisbaarheidsgevoel om het verschil te kunnen maken

Zodra je rekening hebt gehouden met bovenstaande factoren, ben je al dicht in de buurt van een optimaal resultaat. Er is echter nog één punt waar teamleden zich bewust van moeten zijn om synergie te kunnen behalen. Een van de belangrijkste succesfactoren van groepswerk, is dat groepsleden een realistisch beeld hebben van elkaars – en hun eigen – kwaliteiten.

Als jij jezelf onderschat maak je geen verschil voor de groep. Wanneer je groepsgenoten jou onderschatten luisteren ze niet naar je en kun je ook niet optimaal bijdragen aan de prestatie van de groep. Kortom, jouw oordeel  over wat jijzelf kunt - in combinatie met het oordeel van anderen over jouw kunnen - bepaalt of je het verschil kunt maken in een groep. Er moet een bepaald onmisbaarheidsgevoel heersen binnen de groep.

Om synergie te bereiken is het belangrijk te weten wat mensen binnen je team kunnen en ze te bevestigen hierin. Hoe beter een groep hiertoe in staat is, hoe hoger het prestatieniveau van de groep.

Het samenstellen van goed doordachte teams

Kortom, een goed team samenstellen is lastiger dan dat het lijkt. In de praktijk betekent dit helaas dat er maar weinig groepen zijn die significant beter presteren dan de verzameling van individuen. Toch is dit geen reden om iedereen maar weer individueel te laten werken. Teamwork maakt medewerkers tevreden en tevreden medewerkers spannen zich meer in voor hun werkgever. Teams zijn dus wel degelijk belangrijk.

Om optimaal gebruik te maken van teams moeten we rekening houden met de samenstelling qua leeftijd, geslacht, het kennisniveau, en moeten de groepsleden een realistisch beeld hebben van elkaars vaardigheden. Om mensen zo effectief mogelijk in te zetten, is het belangrijk om goed op de hoogte te zijn van wat ze kunnen en om dit te erkennen. Pas als herkend en erkend wordt wat mensen kunnen, kunnen zij hier met elkaar gebruik van maken.

Dit pleit natuurlijk voor het belang van talentmanagement, waarbij je goed op de hoogte bent van de capaciteiten van je mensen. HR3P en 9-grid zijn goede voorbeelden van systematieken die kunnen helpen om te bepalen welke samenstelling van mensen het verschil kan maken binnen je organisatie. Breng in kaart wat je in huis hebt en kijk dan of het wel zo handig is om deze mensen in een team te plaatsen. Je echte toppers halen de massa namelijk bijna nooit omhoog, de massa haalt de prestaties van jouw high potential omlaag! Belangrijk is om af te wegen of je zulke high potentials niet wat vaker op individuele taken zou moeten inzetten. Een optimale combinatie van teamwork en individueel werk kan weleens het verschil gaan maken.

0

Reacties

Plaats een reactie

Janna van den Munckhof

HR Projectleider

+31 6 29 56 31 61

Volg ons

@nuterdepuut Voor zover wij weten waren er geen verstoringen vandaag. De website raet.nl was wel slecht bereikbaar.… https://t.co/KO96DtibVA