Functiemix
'Kunt u me misschien vertellen welke kant ik op moet?'
'Dat hangt er heel erg van af, waar u heen wilt.'
'Dat kan me niet zo veel schelen.'
'Dan doet het er niet toe welke kant u opgaat.'
Alice in Wonderland (Lewis Caroll)
In het convenant LeerKracht van Nederland heeft het kabinet aangegeven de komende jaren flink te investeren in het leraarschap, door meer carrièremogelijkheden, betere beloning en extra scholingsfaciliteiten. De verbetering van de beloning wordt gerealiseerd door verkorting van de schalen (minder periodieken, grotere stappen), en door verschuiving naar hogere schalen (functiemix).
Voor de functiemix zijn doelstellingen gedefinieerd voor 2011 en 2014, waar de bekostiging van afhankelijk is gesteld. Deze doelstellingen zijn gedefinieerd per schaal in de vorm van procentuele verschuivingen.
De vraag is nu hoe die doelstellingen te halen, en de vraag die daarvoor ligt is: bezien we die doelstellingen alleen kwantitatief, of verbinden we die doelstellingen aan de kwaliteit?
Het kiezen van doelen bepaalt in hoeverre en op welke gronden de schoolorganisatie zich in haar omgeving wenst te onderscheiden (externe component). De keuze van doelen wordt in belangrijke mate ook bepaald door de mate waarin er in de organisatie en bij de betrokken leerkrachten draagvlak bestaat voor de alternatieven en voor de wijze van realisatie.
Functiemix en HRM
Scholen mogen zelf bepalen wie op welke gronden het eerst in aanmerking komt voor een hogere salarisschaal.
'De schoolleiding en de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad hebben daarom een grote verantwoordelijkheid om te bevorderen en te bewaken dat de hogere schalen in de komende jaren daadwerkelijk worden toegekend, in samenhang met verantwoord personeelsbeleid.'
(Nota werken in het onderwijs, ministerie van OCW)
Met name het laatste stuk van deze zin, 'in samenhang met verantwoord personeelsbeleid', betekent dat de HR- en P&O-functionarissen van schoolorganisaties een belangrijke rol hebben in het proces. Het is aan hen om de indelings- en bevorderingscriteria te definiëren en in te passen in het functiewaarderingssysteem, aansluitend op de doelstellingen van de organisatie.
Het advies van de commissie Rinnooy Kan: investeer in een structurele, op de leraar gerichte, aanpak door een betere beloning, een sterker beroep, en een professionelere school. Met andere woorden: koppel betere arbeidsvoorwaarden aan betere kwaliteit.
Functiemix en kwaliteit
'It is our choices, Harry, that show what we truly are, far more than our abilities,
Professor Aldus Dumbledore in Harry Potter and the Chamber of Secrets (J.K. Rowling).
Inschaling uitsluitend op basis van bevoegdheid ('abilities' in het citaat hierboven) en aantal dienstjaren doet onvoldoende recht aan de intentie van het convenant. Met de Wet BIO is een start gemaakt met de beoordeling (en beloning) van leerkrachten op basis van kwaliteit. De 56 competenties over de 7 domeinen in de Wet BIO plaatsen de leerkracht in het krachtenveld van (vak)bekwaamheid en klantgerichtheid: wat kan ik en hoe zet ik die (vak)bekwaamheid in ten dienste van de klant ('our choices').
Van belang is, samen met de leerkrachten, transparante en objectieve beoordelingscriteria vast te stellen op grond waarvan inschaling in en bevordering naar loonschalen plaatsvindt. Deze criteria sluiten aan bij de door de schoolorganisatie gedefinieerde kwaliteitsnormen.
Van belang is daarnaast te investeren in (verbeteren van) de kwaliteit van de leerkracht. Kwaliteit is geen status quo, maar een ontwikkeling. De schoolorganisatie zal daarom ook samen met de leerkracht (leer)wegen ontwikkelen en openen om de kwaliteit van de leerkracht en dus de kwaliteit van het onderwijs voortdurend te verbeteren, en daarmee ook de carrièremogelijkheden van de leerkracht.
De kwaliteit van de leerkracht wordt bepaald door een vijftal commitments:
- de wetgever (bevoegdheidseisen, wet BIO, functiemix, etc.)
- de leerlingen en de ouders
- de school(organisatie)
- de professie (vakgroep / sectie / ..)
- de maatschappij
Meten is weten, maar wat meten we dan en hoe? De definitie van transparante en objectieve criteria is een van de lastigste acties. Vervolgens zal het bewaken en bijsturen van de doelstellingen aandacht behoeven.
Programma realisatie
Bovenstaande betekent dat voorafgaand aan de daadwerkelijke implementatie van de doelstellingen van het convenant Leerkracht van Nederland een aantal zaken helder moet zijn:
- Wat zijn de doelstellingen van de schoolorganisatie?
- In hoeverre is er sprake van een daarop aansluitend helder HR-beleid?
- Wat betekent dit voor de realisatie van de doelstellingen van het convenant?
- Welk uitgangspunt voor het definiëren van transparante en objectieve criteria voor inschaling wordt gehanteerd?
- Wie zijn betrokken in het definitieproces?
- Hoe creëren we draagvlak in de organisatie voor deze werkwijze?
- Hoe faseren we de verdere implementatie?
Functiemixscan
Wilt u weten waar uw organisatie staat in het kader van de functiemix? Vraag de (gratis) functiemixscan van Raet aan!
DoorsturenPrinten